Việc công bố những tài liệu này diễn ra trước thềm tưởng niệm 25 năm vụ tấn công ngày 11/9/2001 - sự kiện đã cướp đi sinh mạng của 2.977 người tại Mỹ, phần lớn là trong vụ sụp đổ tòa Tháp đôi ở New York.
Theo một chương trình giám sát y tế của liên bang, trong những năm sau đó, hơn 9.400 người đã tử vong vì các căn bệnh liên quan đến việc tiếp xúc với khu vực này.
Từ đám mây bụi khổng lồ bốc lên ngay sau khi Tháp đôi sụp đổ, tình trạng ô nhiễm và bụi bặm kéo dài suốt nhiều tháng đã gây ra các bệnh ung thư mà hàng ngàn người dân New York vẫn đang phải gánh chịu cho đến ngày nay.
“Đây là những tài liệu cho thấy những gì thành phố đã biết về bầu không khí nhiễm độc quanh khu vực Ground Zero (nơi tòa Tháp đôi đổ sập), thời điểm họ nắm được thông tin đó, và những gì họ làm để hạn chế trách nhiệm pháp lý”, Thị trưởng Mamdani phát biểu tại một cuộc họp báo sau khi 170.000 trang tài liệu về các vấn đề sức khỏe, chất lượng không khí và phản ứng của thành phố đối với các vụ tấn công được công bố trực tuyến.
Việc công bố này nằm trong khuôn khổ thỏa thuận với 9/11 Health Watch - một nhóm bảo vệ quyền lợi các nạn nhân từng khởi kiện để buộc thành phố phải công khai những tài liệu nói trên.
“Trong suốt 25 năm, bốn chính quyền của các thị trưởng khác nhau đã giấu kín công chúng, Quốc hội Mỹ và Hội đồng Thành phố những tài liệu cho thấy thành phố thực sự biết gì về mối nguy hại từ các hóa chất độc hại ở Hạ Manhattan và phía Tây Brooklyn sau vụ sụp đổ của Tháp đôi, ngay cả khi các quan chức thành phố vẫn tiếp tục trấn an người dân rằng không khí an toàn và ở mức chấp nhận được”, ông Benjamin Chevat - người đứng đầu nhóm 9/11 Health Watch - cho biết trong một tuyên bố.
Tro bụi bốc lên sau khi Trung tâm Thương mại Thế giới (Tháp đôi) bị tấn công ngày 11/9/2001. (Ảnh: NY Times)
Khi được hỏi về danh tính các quan chức đã giấu giếm thông tin với công chúng, Thị trưởng Mamdani nói: “Vấn đề này liên quan đến rất nhiều người từng được người dân New York tin tưởng. Người dân đổ bệnh vì những nhà lãnh đạo mà họ tin tưởng đã nói dối, khẳng định rằng họ vẫn an toàn khi hít thở bầu không khí độc hại”.
Ngoài khoảng 173.000 tài liệu được công bố vào ngày 8/9, các tài liệu bổ sung sẽ được đăng tải trực tuyến theo từng đợt trong 12 tháng tới, có thể liên quan đến hai cựu thị trưởng New York.
Đó là ông Rudy Giuliani - thị trưởng đương nhiệm vào thời điểm xảy ra các vụ tấn công, và ông Michael Bloomberg - thị trưởng từ tháng 1/2002 đến tháng 12/2013.
Một số tài liệu đề cập đến các cuộc thảo luận của chính quyền ông Giuliani vào thời điểm đó về trách nhiệm pháp lý và những rủi ro đối với sức khỏe người dân.
Một tài liệu khác nêu bật thông tin do Hạ nghị sĩ Jerry Nadler cung cấp trong nhiệm kỳ của ông Bloomberg, liên quan đến những lo ngại của cư dân khu Hạ Manhattan về chất lượng không khí.
Vào ngày 11/9/2001, những kẻ không tặc đã chiếm quyền kiểm soát hai chiếc máy bay và đâm chúng vào hai tòa tháp của Trung tâm Thương mại Thế giới.
Chiếc máy bay thứ ba bị không tặc đã đâm vào Lầu Năm Góc. Còn chiếc thứ tư - dường như đang trên đường tới Điện Capitol hoặc Nhà Trắng - đã rơi xuống một khu vực rừng cây gần Shanksville (bang Pennsylvania), sau khi các hành khách chống trả và giành lại quyền kiểm soát.
