Theo chỉ số theo dõi phục hồi kinh tế toàn cầu (Tiger) do Viện Brookings và Financial Times (FT) phối hợp xây dựng, hoạt động kinh tế tại Mỹ, Trung Quốc và Ấn Độ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, bất chấp cú sốc giá năng lượng từ xung đột Trung Đông.
Sau các cuộc tấn công giữa Mỹ và Iran hồi tháng 2, giá dầu có thời điểm vượt 100 USD/thùng, làm gia tăng áp lực lạm phát tại nhiều nền kinh tế. Tuy nhiên, việc sử dụng nguồn dự trữ năng lượng đã phần nào giảm tác động đối với doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Tại Mỹ, sự bùng nổ đầu tư vào công nghệ thông tin và AI tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng. Trong khi đó, kinh tế Đức diễn biến tích cực hơn dự kiến nhờ chi tiêu công cho cơ sở hạ tầng và quốc phòng. Ngược lại, Pháp tăng trưởng trì trệ giữa những lo ngại về nợ công.
Tại châu Á, Ấn Độ nổi bật với dự báo tăng trưởng 7,1% trong năm tài khóa hiện tại. Trung Quốc vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhu cầu từ nước ngoài khi tiêu dùng hộ gia đình phục hồi yếu.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự kiến cập nhật triển vọng kinh tế toàn cầu trong tuần này. Dự báo hồi tháng 7 cho thấy GDP thế giới có thể tăng ít nhất 3% trong cả năm 2026 và 2027, thấp hơn mức 3,5% của năm 2025.
Dù vậy, các chuyên gia cảnh báo những chỉ số tăng trưởng tích cực đang che giấu rủi ro ngày càng lớn từ lạm phát kéo dài và nợ công gia tăng.
Giáo sư Eswar Prasad tại Đại học Cornell, đồng thời là chuyên gia cấp cao của Viện Brookings, nhận định kinh tế thế giới đã vượt qua hàng loạt cú sốc và đang hướng tới một năm tăng trưởng tương đối vững chắc. Tuy nhiên, dư địa điều hành chính sách của các chính phủ ngày càng thu hẹp khi lạm phát cao và chi tiêu ngân sách lớn đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ tăng mạnh.
Đáng chú ý, một tín hiệu đáng lo ngại xuất hiện là làn sóng bán tháo trái phiếu chính phủ trên toàn cầu đã khiến chi phí vay nợ của nhiều nền kinh tế tăng lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ.
Tuần trước, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm chạm mức cao nhất kể từ năm 2002. Chi phí vay nợ của Pháp cũng lên mức cao nhất kể từ năm này, trong khi Anh ghi nhận mức cao nhất từ năm 2007. Lợi suất trái phiếu Nhật Bản dao động quanh đỉnh của thế kỷ XXI.
Giá năng lượng cao cùng tăng trưởng kinh tế tương đối vững đã buộc nhiều ngân hàng trung ương từ bỏ kế hoạch giảm lãi suất, chuyển sang tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát. Diễn biến này tiếp tục đẩy chi phí trả lãi nợ công lên cao, gây thêm áp lực lên ngân sách các nước.
Theo ông Prasad, khi chính sách tiền tệ và tài khóa đều bị hạn chế, các chính phủ cần thúc đẩy cải cách thị trường lao động, hàng hóa và tài chính để nâng cao năng suất. Đây được xem là hướng đi khả thi nhằm duy trì tăng trưởng và bảo đảm tính bền vững của nợ công.
Những rủi ro trên dự kiến trở thành trọng tâm thảo luận tại hội nghị thường niên của IMF và Ngân hàng Thế giới diễn ra ở Bangkok trong tuần này.
Theo Financial Times.
