Cuộc họp trực tuyến ngày 17/4 có sự tham gia của lãnh đạo 40 quốc gia cùng Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO). Đặc biệt, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã đến Paris để đồng chủ trì hội nghị này cùng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng có mặt tại Paris để trực tiếp tham gia thảo luận.
Mục tiêu cốt lõi của hội nghị là củng cố lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, đồng thời vạch ra một kế hoạch toàn diện để đảm bảo eo biển Hormuz sớm mở cửa trở lại cho hoạt động vận tải biển quốc tế.
Nếu tìm được giải pháp, đây sẽ là một "tin vui" thực sự cho nền kinh tế toàn cầu. Trước khi chiến sự bùng phát vào cuối tháng 2, eo biển Hormuz là tuyến đường trung chuyển của khoảng 20% nguồn cung dầu thô và khí đốt thế giới, cùng 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón cho ngành nông nghiệp. Việc khôi phục tuyến đường này đồng nghĩa với việc giải tỏa áp lực khổng lồ lên chuỗi cung ứng và giá cả năng lượng, lương thực.
Văn phòng Thủ tướng Anh cho biết, các nhà lãnh đạo đang hướng tới việc thiết lập một sứ mệnh quốc tế mang tính chất phòng thủ thuần túy. Các quốc gia dự kiến sẽ triển khai lực lượng quân sự phối hợp ngay khi điều kiện cho phép để mở lại tuyến hàng hải quan trọng này.
Trong dự thảo phát biểu của mình, Thủ tướng Anh Keir Starmer nhấn mạnh tính cấp thiết: "Mở lại eo biển Hormuz vô điều kiện và lập tức là trách nhiệm toàn cầu. Chúng ta cần hành động để khôi phục dòng chảy tự do của năng lượng và thương mại".
Để hiện thực hóa điều này, hội nghị sẽ bàn thảo sâu về các biện pháp trấn an tàu thương mại và đặc biệt là công tác rà phá thủy lôi nhằm khôi phục sự an toàn tuyệt đối. Phía Đức cũng đã lên tiếng sẵn sàng đóng góp các tàu rà phá thủy lôi và hoạt động giám sát hàng hải – lĩnh vực nước này có thế mạnh – miễn là có cơ sở pháp lý rõ ràng.
Nỗ lực của 40 quốc gia diễn ra trong bối cảnh tình hình khu vực vẫn vô cùng mong manh. Dù Iran đã đồng ý mở lại eo biển trong khuôn khổ thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần với Mỹ (đạt được hôm 8/4), lưu lượng tàu thuyền qua lại hiện vẫn rất hạn chế.
Tình hình có nguy cơ leo thang trở lại sau khi các cuộc đàm phán hòa bình ở Pakistan đổ vỡ. Từ ngày 13/4, lực lượng Mỹ đã bắt đầu phong tỏa các cảng của Iran, chặn bắt các tàu ra vào khu vực vịnh Ba Tư và vịnh Oman, cũng như các tàu đã nộp phí cho Tehran để qua eo biển Hormuz.
Đáp lại, Tehran cáo buộc Washington đang vi phạm lệnh ngừng bắn và gây mất an ninh cho tàu thương mại Iran. Phía Iran đưa ra lời cảnh báo đanh thép: Nếu Mỹ tiếp tục các hành động trên, họ sẽ đáp trả bằng cách chặn toàn bộ hoạt động thương mại qua vịnh Ba Tư, biển Đỏ và vịnh Oman.
Chính vì sự phức tạp này, hội nghị của 40 quốc gia mang một trọng trách khổng lồ: Vừa phải làm dịu những cái đầu nóng, vừa phải thiết lập một cơ chế an ninh vững chắc để dòng chảy thương mại thế giới sớm được thông suốt. Toàn cầu đang nín thở chờ đợi "tin vui" từ cuộc họp tại Paris.
Nguồn: Tổng hợp