Iran ngày càng cứng rắn trong lập trường đối với hoạt động của Hải quân Mỹ tại eo biển Hormuz. Ông Mohsen Rezaei, cố vấn quân sự của Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei tuyên bố, lực lượng vũ trang Iran sẽ không chấp nhận việc Mỹ tiếp tục phong tỏa hàng hải và sẽ đáp trả nếu các tàu chiến Mỹ đi vào tuyến đường mà Tehran cho là trái phép.
"Nếu Mỹ đưa tàu chiến vào tuyến đường bất hợp pháp ở eo biển Hormuz, chúng tôi sẽ nhắm mục tiêu vào chúng", ông Rezaei nhấn mạnh trong cuộc phỏng vấn trên truyền hình nhà nước Iran ngày 4/8.
Ảnh minh hoạ.
Theo ông Rezaei, Iran sẽ không cho phép bất kỳ tuyến hàng hải nào qua eo biển Hormuz được mở ngoài tuyến đường do Tehran kiểm soát.
Những tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh Mỹ đã tái áp đặt phong tỏa hàng hải sau khi bản ghi nhớ giữa Washington và Tehran sụp đổ hồi tháng trước. Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết lực lượng nước này đã chuyển hướng 44 tàu thương mại, làm hư hại hai tàu và lên kiểm tra hai tàu khác trong quá trình thực thi phong tỏa.
Theo phía Iran, Mỹ đã khôi phục các đợt không kích từ đầu tháng 7 sau khi Tehran tấn công một số tàu đi qua tuyến hàng hải mà nước này không công nhận tại eo biển Hormuz.
Quan chức Iran cho rằng Mỹ cần thực hiện các cam kết đã thống nhất, bao gồm hoàn trả các khoản tiền của Iran, tuyên bố chấm dứt chiến tranh với Tehran, dỡ bỏ các biện pháp gây bất ổn tại eo biển Hormuz và tạo điều kiện để Iran quản lý hoạt động thương mại hàng hải theo các thỏa thuận riêng.
Ông Rezaei cũng cho biết Tehran ghi nhận một số động thái ban đầu từ phía Mỹ trong vài ngày gần đây và sẽ coi đó là dấu hiệu thay đổi nếu Washington tiếp tục thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ.
Iran đàm phán với Oman về eo biển Hormuz
Song song với đó, Iran xác nhận đang đàm phán với Oman nhằm thiết lập một cơ chế tạm thời quản lý hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz trong thời gian từ một đến ba tháng.
Ông Saeed Ajorlu, thành viên ủy ban đàm phán của Iran cho biết mục tiêu là xây dựng các thỏa thuận trong đó Iran giữ vai trò chủ đạo về bảo đảm an ninh, rà phá thủy lôi và cung cấp các dịch vụ hàng hải.
Ông nhấn mạnh Tehran chỉ đàm phán với Oman, không đàm phán với Mỹ về quy chế pháp lý của eo biển Hormuz.
Theo ông Ajorlu, Iran phản đối việc khôi phục cơ chế hàng hải tồn tại trước xung đột và cáo buộc Mỹ vi phạm Điều 5 của bản ghi nhớ khi đơn phương mở một hành lang vận tải phía nam gần bờ biển Oman.
Iran cũng khẳng định sẽ bảo đảm an toàn cho hoạt động vận tải thương mại trong thời hạn 60 ngày trên tuyến kết nối từ Vịnh Ba Tư đến Biển Oman và ngược lại, đồng thời cho rằng các vấn đề như lệnh ngừng bắn, dỡ bỏ trừng phạt, giải phóng tài sản bị phong tỏa và chấm dứt phong tỏa các cảng của Iran phải được giải quyết trước khi các cuộc đàm phán có thể tiến thêm.
