Nhu cầu VLCC tăng vọt, khai phá nguồn cung mới
Cuộc xung đột Mỹ-Iran đang tạo ra một tác động đáng chú ý ngoài chiến trường: Thị trường đóng tàu chở dầu siêu lớn (VLCC, loại tàu chở dầu thô có sức chứa khoảng 2 triệu thùng) bùng nổ.
Theo Reuters, các hãng vận tải dầu trên toàn cầu đã đặt đóng hơn 217 tàu VLCC trong năm 2026, gần gấp đôi tổng số đơn hàng của cả năm trước và là mức cao nhất trong ít nhất 25 năm qua, khiến tổng giá trị các hợp đồng mới đã vượt quá con số 20 tỷ USD.
Reuters cũng lưu ý, khoảng 20% đội tàu VLCC hiện nay đã trên 20 năm tuổi, tạo thêm động lực thay thế các tàu cũ bằng thế hệ tàu mới.
Ngoài ra, các chủ tàu cũng đang chuẩn bị cho những tuyến vận chuyển dài hơn để né các khu vực bất ổn.
Việc các đơn hàng tăng mạnh cũng phản ánh sự thay đổi lớn trong mạng lưới vận chuyển năng lượng: Người mua đang tìm nguồn cung dầu thô từ Brazil, Guyana, Argentina và khu vực Đại Tây Dương, thay vì phụ thuộc quá nhiều vào nguồn cung từ khu vực Trung Đông.
Cước thuê tàu tăng kỷ lục
Tình trạng gián đoạn hàng hải tại eo biển Hormuz đang khiến chi phí vận chuyển tăng mạnh.
Bài báo của Reuters cho biết, giá thuê VLCC trên thị trường giao ngay đã vượt 500.000 USD/ngày, tăng gần 4 lần so với khoảng 132.000 USD/ngày hồi tháng 2 (trước khi chiến tranh Mỹ-Iran nổ ra).
Khi tuyến vận tải ngắn qua Vịnh Ba Tư trở nên rủi ro, các nhà nhập khẩu phải sử dụng những hành trình dài hơn để đưa dầu từ Tây bán cầu tới châu Á.
Điều này khiến nhu cầu tàu chở dầu tăng lên ngay cả khi tổng lượng dầu được vận chuyển không nhất thiết tăng tương ứng.
Một số chủ tàu Trung Đông trước đây không muốn sở hữu đội tàu quá lớn cũng đang thay đổi quan điểm, trong khi các nhà khai thác khác đẩy nhanh kế hoạch mở rộng đội tàu để tận dụng mức cước cao.
Hiệu ứng có thể kéo dài đến cuối thập kỷ
Điểm đáng chú ý là làn sóng đặt đóng tàu không chỉ giải quyết nhu cầu trước mắt mà cả trong giai đoạn trung hạn, khi một số tàu mới sẽ được bàn giao vào thời điểm năm 2030,
Điều này cho thấy các chủ tàu đang chuẩn bị cho khả năng bất ổn ở Trung Đông còn kéo dài và những tuyến vận chuyển dầu dài hơn sẽ tiếp tục tồn tại trong nhiều năm.
Như vậy, cuộc xung đột Mỹ-Iran đang làm thay đổi thị trường vận tải dầu theo một cách khá đặc biệt: Thay vì chỉ đẩy giá dầu tăng, cuộc chiến còn khiến chi phí đưa dầu đến tay người tiêu dùng tăng mạnh, đồng thời thúc đẩy các công ty đầu tư vào tàu chở dầu, thay đổi tuyến vận chuyển và đa dạng hóa nguồn cung.
Nếu tình trạng bất ổn tại Hormuz kéo dài, thị trường vận tải dầu có thể trở thành một trong những lĩnh vực hưởng lợi rõ rệt nhất từ sự dịch chuyển của dòng chảy năng lượng toàn cầu.
